Τι σημαίνει Ε.Ε. της Γερμανίας;

Αλήθεια, η Γερμανία είναι η νοικοκυρά της Ευρώπης που θα (επι)βάλει τάξη; Τη δική της τάξη;
 
Συντάκτης: Βασίλης Κων/νου Φούσκας*

Σε πρόσφατο άρθρο του στην «Εφ.Συν.» με τίτλο «Η Γερμανία, η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή κανονικότητα» ο Αντώνης Λιάκος υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι «ο ρόλος της Γερμανίας στο bail out της Ελλάδας, στην παρούσα κρίση, εξακολουθεί να είναι αποφασιστικός για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας (από το "πρότυπο βασίλειο" του 19ου αι. στον "πρότυπο καπιταλισμό" του 21ου)».
 
Ο συγγραφέας καταθέτει μια συνολική αφήγηση που παρουσιάζει τη μεταπολεμική Γερμανία ως μια αρμονία και μια κανονικότητα, η οποία κατάφερε να αποβάλει το βάρος του σκοτεινού της παρελθόντος και να ενταχθεί στο πάνθεον των δυνάμεων που προωθούν τον πολιτικό πολιτισμό και την παγκόσμια ειρήνη.
 
Δεν είναι έτσι τα πράγματα και, δυστυχώς, η Γερμανία εξακολουθεί, κατά τον γράφοντα, να παραμένει μια βαθιά αυταρχική δύναμη.
 
Από την ανάλυση του συγγραφέα απουσιάζουν δύο θεμελιώδη προσδιοριστικά χαρακτηριστικά της Ευρώπης και της Γερμανίας. Το πρώτο είναι η άνιση ανάπτυξη και ο ιμπεριαλισμός, κοντολογίς η ιδιοποίηση διεθνούς αξίας από την εκάστοτε ηγεμονική δύναμη.
 
Και το δεύτερο είναι η ορντολίμπεραλ (ordoliberal) στρατηγική του γερμανικού κράτους απ' τον μεταπόλεμο και δώθε. Για το πρώτο θέμα θα είμαι σύντομος, διότι έχει σχεδόν εξαντληθεί και από μαρξιστές και από Κεϋνσιανούς οικονομολόγους. Για το δεύτερο όμως ζήτημα, το οποίο παραμένει σχεδόν άγνωστο στην Ελλάδα, θα είμαι λίγο πιο λεπτομερής.
 
Τα bail out που αναφέρει ο συγγραφέας δεν είναι παρά ένας μηχανισμός μεταφοράς αξίας από τον Έλληνα φορολογούμενο στις γερμανικές, γαλλικές και ελληνικές τράπεζες, οι οποίες και είχαν ουσιαστικά πτωχεύσει πριν από τη μεταφορά του χρέους τους στους δημόσιους θεσμούς της περιφέρειας (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία).
 
Η πτώχευσή τους αυτή οφειλόταν στη τεράστια εξάρτησή τους από χρηματιστηριακούς φορείς των ΗΠΑ και το εμπόριο διάφορων χρηματιστηριακών παραγώγων. Έτσι, με το έναυσμα της παγκόσμιας κρίσης το 2007-08, οι πρώτοι θεσμοί που ουσιαστικά κατέρρευσαν ήταν οι γαλλο-γερμανικές τράπεζες, εφόσον τα παράγωγα που είχαν αγοράσει από τις ΗΠΑ έχασαν κάθε αντίκρισμα στις αγορές.
 
Οι ωμές ιμπεριαλιστικές επιχειρήσεις των Γερμανών, των Γάλλων και των Ολλανδών από το 2010 μέχρι σήμερα, συνοδοιπορούμενοι από το ΔΝΤ, δηλαδή κατ' ουσίαν  από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, ονομάστηκαν «μνημόνια» και «δανειακές συμβάσεις».
 
Η υπόθεση όμως αυτή έχει, όπως όλες οι υποθέσεις, ένα ιστορικό βάθος. Και έρχομαι τώρα στη δεύτερη διάσταση του θέματος.
 
Η Γερμανία ουδέποτε ήταν «κανονική» (ή «φυσιολογική») δύναμη. Οι λεοπαρδάλεις δεν αλλάζουν τις βούλες τους. Η συνειδητή πολιτική στρατηγική που ακολουθεί η Γερμανία από τον μεταπόλεμο και δώθε αντλεί από μια συγκεκριμένη ομάδα Γερμανών και Αυστριακών διανοουμένων και πολιτικών «επιχειρηματιών», τους λεγόμενους ορντολίμπεραλ (ordo = τάξη).
 
Οι ορντολίμπεραλ ήταν ένα θεωρητικό ρεύμα στα τέλη της δεκαετίας του 1920, που είχαν στενές σχέσεις με διανοούμενους και ηγέτες του ναζιστικού κόμματος, αλλά που διαφωνούσαν σε μερικά θέματα νομισματικής και συνταγματικής πολιτικής.
 
Η άποψή τους ήταν ότι ο αυτοκαταστροφικός πλουραλισμός της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης πρέπει να λάβει τέλος και ότι ούτε το μπολσεβικικό ούτε και το ναζιστικό πρότυπο αποτελούν μόνιμες λύσεις. Αυτό, βέβαια, δεν τους εμπόδισε να κατευοδώσουν και να υποστηρίξουν έμπρακτα το ναζιστικό κόμμα. Αργότερα, διαφώνησαν και με τις απόψεις του Κέυνς για μικτή οικονομία και τόνωση της ενεργούς ζήτησης.
 
Η στιγμή της ηγεμόνευσης των ιδεών τους ήρθε τον μεταπόλεμο, όταν ο Alfred Müller Armack, βασικό στέλεχος της ομάδας και υποστηρικτής του Χίτλερ, άσκησε τεράστια επιρροή στη γερμανική καγκελαρία και έφτασε να είναι ο διαπραγματευτής της χώρας του στη Συνθήκη της Ρώμης το 1956-57.
 
Ποιες είναι οι βασικές ιδέες του ρεύματος των ορντολίμπεραλ που κυριάρχησαν όχι μόνο στη Γερμανία αλλά σε ολόκληρη τη δόμηση και θεσμική αρχιτεκτονική της Ε.Ε. και, σήμερα, διευθύνουν τη διαχείριση της κρίσης της Ε.Ε. και της ευρωζώνης;
 
Λόγω έλλειψης χώρου θα απαντήσω περιγραφικά. Τα βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής των ορντολίμπεραλ είναι τα εξής:
 
1. Ένα πετυχημένο κράτος πρέπει να είναι δυνατό για να μπορεί να έχει μια ακμάζουσα και διευρυμένη ελεύθερη αγορά. Η ελευθερία της αγοράς θεσπίζεται και διευρύνεται από τους ισχυρούς κρατικούς θεσμούς.
 
2. Η δικαιική τάξη του ισχυρού κράτους δημιουργεί τη τάξη της φιλελεύθερης αγοράς μέσα από συνταγματικούς-οικονομικούς κανόνες που υπαγορεύουν ατομικές και συλλογικές πειθαρχίες και ευθύνες. Το κράτος δεν είναι υπεύθυνο αν οι πολίτες του δεν είναι σε θέση να αφομοιώσουν κανόνες και στάσεις πειθαρχίας στην εργασία και τη κοινωνική τους ζωή (αυτό που ο Μισέλ Φουκώ, από τους πρώτους που εξέτασαν το φαινόμενο των ορντολίμπεραλ, ονόμασε «βιοπολιτική»).
 
3. Οι αρχές της ανεξαρτησίας της Κεντρικής Τράπεζας και της αντιπληθωριστικής της πολιτικής είναι αδιαπραγμάτευτες. Το ορντολίμπεραλ πρότυπο δομείται σε μια τεχνική κατανόηση της πολιτικής και της κοινωνίας. Οι κανόνες για την οικονομία που πρέπει να διέπουν το ισχυρό κράτος της αγοράς δεν πρέπει να συγχέονται με τη δημοκρατία και τις πιέσεις των κοινωνικών αγώνων. Η οικονομία είναι τεχνικό ζητήμα, αφορά τεχνοκράτες.
 
4. Πειθαρχία και αποπολιτικοποίηση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, σε σύζευξη με αντιπληθωριστικές πολιτικές, οδηγούν σε εύρωστο και ισχυρότερο κράτος, με μεγάλα αποθέματα, πλεονασματικό εξαγωγικό εμπόριο και ισορροπημένους προϋπολογισμούς.
 
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 η Γερμανία διαπραγματεύτηκε σκληρά με τη Γαλλία προκειμένου να περάσει αυτό το ορντολίμπεραλ πρότυπο στον θεσμικό σκελετό της Ευρώπης. Νίκησε. Από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και δώθε, η διαδικασία της Ευρωπαϊκής ενοποίησης έχει πάρει μια μορφή κανόνων πειθαρχίας (δημοσιονομικά κριτήρια, αντιπληθωριστικά κριτήρια κ.λπ.), ένα είδους θρησκείας που πρέπει να ακολουθείται πιστά από τα κράτη-μέλη. Παρεκκλίσεις τιμωρούνται.
 
Η δε ανεξαρτησία της ΕΚΤ είναι αντιγραφή της Bundesbank. Αν αυτός είναι «ο πρότυπος καπιταλισμός του 21ου αιώνα» που οραματίζεται η Ελλάδα ακολουθώντας το άρμα της Γερμανίας, όπως λέει ο Λιάκος, τότε πού πρέπει να τραβήξουμε τη γραμμή μεταξύ αυταρχισμού και δημοκρατίας; Αυτής, της «αστικής δημοκρατίας», διότι η «σοσιαλιστική δημοκρατία» είναι άλλη κουβέντα.
 
* Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου 
 
Από efsyn
 


Επιχειρήσεις

Ευρωπαϊκό ΟΧΙ στην Uber

Ευρωπαϊκό ΟΧΙ στην Uber

11 Απριλίου 2018

Η UBER εισέπραξε ένα φορολογικό χαστούκι που ξεκίνησε από τη Γαλλάι και κατέληξε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ήδη έχει σταματήσει μέρος της δραστηριότητάς της στην Ελλάδα...

«Λίμπερτυ»: Τα ευλογημένα πλοία

«Λίμπερτυ»: Τα ευλογημένα πλοία

06 Απριλίου 2018

Το ιστορικό πλοίο HELLAS LIBERTY στο λιμάνι του Πειραιά Ο «θεμέλιος λίθος» της μεταπολεμικής ελληνικής ναυτιλίας.

Small Business

Λογισμικό κι Ελεύθερο

Λογισμικό κι Ελεύθερο

09 Νοεμβρίου 2017

Είναι ελεύθερο και συμφέρει, τι ακριβώς όμως είναι το Ελεύθερο Λογισμικό;

.

.

05 Ιουλίου 2017

.

Ads Elite

The independent media net

email us: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Δημοφιλή

Ads Elite (3)

Αθλητικος Τύπος